Thằng Tây nó có ống nhòm

Nó nhìn nó đếm, nó nom từng người

Sú ba dăng nó chạy đâu rồi

Đến khi nó đến cho vài ba toong

Thằng Tây lại chửi “cu-xoong”

Cu li ức quá chửi không ra lời

– Hỡi anh em những người làm mỏ

Tay mi-nơ sẵn có nghề riêng

Làm đâu cũng lấy bằng tiền

Làm lò ông Thuận mất quyền lợi to

Việc than gio trong lò chẳng khá

Than khó làm mà giá chẳng cao

Anh em ta đấm buồi vào!

Đây là một bài ca dao thể hiện tâm trạng uất hận, bất mãn của người lao động Việt Nam trong thời kỳ Pháp thuộc. Bài ca dao phản ánh chân thực cuộc sống cơ cực,...

# Lịch sử # Đấu tranh, phản kháng # Pháp thuộc # kháng Pháp # thợ mỏ

Cánh phu lò Mông Dương Cẩm Phả

Kiếp khổ nghèo ai chả như ai

Còi tầm chiều, tối, ban mai

Búa rìu, đèn đất khoác vai vào lò

Tìm cái sống hơn lo cái chết

Sập hầm lò hết kiếp ngựa trâu

Chui vào lò giếng sâu sâu

Chui sang lò chợ trông nhau dặn dò

Đã đeo cái thẻ phu lò

Khéo chui thì thoát, khéo bò thì lên

Khói cửa lò người đen như cháy

Mình đầu trần nhễ nhại mồ hôi

Đời người đến thế thì thôi

Bát cơm mấy bát mồ hôi cho vừa

Mong đất nước bao giờ đổi mới

Dân Nam mình thoát khỏi cùm gông

Hai mươi nhăm triệu tiên rồng

Chen vai gánh vác non sông mới là.

Tác phẩm "Cánh phu lò Mông Dương Cẩm Phả" là một bài ca dao thuộc thể loại ca dao dân ca, phản ánh chân thực cuộc sống lao động cực nhọc và khát vọng đổi đời củ...

# Lịch sử # Đấu tranh, phản kháng # Pháp thuộc # thợ mỏ

Vì con cha mẹ nên gầy

Lưng còng, vú xếch vì mày con ơi

Đi làm khoác cái áo tơi

Mưa dầm, gió bấc, miệng thời xuýt xoa

Từ khi bỏ cửa bỏ nhà

Vợ chồng dắt díu nhau ra mỏ này

Lên tầng sợ hãi thằng Tây

Cu-xoong đá đít mũi giày bạt tai.

Đoạn ca dao trên khắc họa nỗi khổ của người dân lao động, đặc biệt là những người phải làm phu phen cực nhọc trong xã hội xưa. Bài ca dao thể hiện tình yêu thươ...

# Đấu tranh, phản kháng # thợ mỏ # Pháp thuộc

Trách lòng thầy ký thầy cai

Đồng hồ nhà nước tính sai giờ làm

Mười hai giờ rưỡi mới tầm

Anh em bụng đói âm thầm xót xa

Trên tầng cuốc cuốc xe xe

Dưới bơm nó chạy như ve kêu sầu

Bơm nước lên một chầu một cạn

Để cho phu làm gạn kiếm công

Một ngày vay được một đồng

Nhịn ăn mà để cho chồng xuôi Nam.

Câu ca dao "Trách lòng thầy ký thầy cai..." phản ánh hiện thực lao động khổ cực và sự bất công mà người nông dân, phu phen phải gánh chịu trong xã hội xưa. Tác...

# Đấu tranh, phản kháng # Pháp thuộc # thợ mỏ

Trên tầng xe chạy như bay

Máy không có đất, lo ngày lo đêm

Không đất cai lại mắng thêm

Đục xong, mìn nổ, mới yên tấm lòng

Xúc vơi thì sợ đốc công

Sú ba dăng nó phạt thì không có tiền.

Câu ca dao miêu tả sinh động hình ảnh người lao động trong một công trình xây dựng hoặc khai thác mỏ. Nó phản ánh chân thực nỗi vất vả, áp lực và mong ước giản...

# Lịch sử # Đấu tranh, phản kháng # Pháp thuộc # thợ mỏ

Nam Định là chốn quê nhà

Có ai về mộ cu li ra làm

Anh em cơm nắm rời Nam

Theo ông cai mộ đi làm mỏ than

Cu li kể có hàng ngàn

Toàn là rách mặc, đói ăn, vật vờ

Điểm mặt nhớn bé cũng vừa

Từ nhớn chí bé không thừa một ai

Điểm rồi lại phải theo cai

Những cai đầu dài thúc giục ra đi

Ra ngay cà rạp tức thì

Hỏi chủ cà rạp ta đi tàu nào?

Anh em bàn tán xôn xao

– “Ta đi tàu nào đấy hả ông cai?”

– Xô-pha tới bến đây rồi

Anh em cơm nước, nghỉ ngơi, xuống tàu

Xuống tàu chờ đợi đã lâu

Đến giờ tàu tiến chẳng thấy cai ra

Cai dặn cứ xuống Xô-pha

Chừng độ sáu rưỡi thì ra tới Phòng

Hải Phòng hai sở song song

Bên kia Hạ Lý, Hải Phòng bên đây

Một ngày tàu đã tới ngay

Trông lên Cẩm Phả vui thay trăm đường …

Tác phẩm dân ca này mô tả cuộc sống và hành trình đầy gian khổ của những người phu làm mỏ than, hay còn gọi là 'cu li', từ quê nhà Nam Định đến vùng đất Cẩm Phả...

# Lịch sử # Hải Phòng # thợ mỏ

Tưởng là ơn nghĩa đặng gần

Hay đâu nhân nghĩa xa lần ông mai

Tay cầm gàu nước sớt hai,

Bằng nay tưới lựu, bằng mai tưới đào

Muốn gần, ơn nghĩa muốn trao

Nghĩa nhân còn tại biết làm sao cho gần.

Đoạn ca dao này là lời than thở của người phụ nữ về tình yêu trắc trở. Nó phản ánh nỗi lòng mong muốn được gần gũi người thương nhưng lại gặp nhiều trắc trở, cá...

# Tình yêu đôi lứa

Ngựa ô chân móng gót hài

Có hay cho lắm đường dài cũng kiêng

Nghiêng mình bước xuống cầu yên

Còn rùa bơi mặt nước, con chim chuyền cành mai

Bãi dài có nhảy lai rai

Cất lên một tiếng, bạn của ai nấy nhìn

Đêm nằm con nhện đem tin

Ai hò văng vẳng giống in tiếng chàng.

Bài ca dao "Ngựa ô chân móng gót hài" là một lời than thở về thân phận người chinh phụ, nỗi lòng nhớ thương người chinh phu nơi chiến trường xa xôi. Lời lẽ mộc...

# Tình yêu đôi lứa

Sáng trăng sáng cả cánh đồng

Em đi tát nuớc gàu sòng gàu dai

Phần em chẳng đặng làm trai

Em đành tát nước gàu dai, gàu sòng

Hai hàng nước mắt rưng rưng

Đẹp đôi xấu tuổi, xin anh đừng nhắc trông

Lượt này dứt nghĩa đạo đồng

Anh có vợ xứ khác, em có chồng nơi xa.

Tại mẹ với cha nên hai ta gàn trở

Cha mẹ thuận hoà không ai nỡ bỏ ai

Hai hàng nước mắt láng lai

Tui có xa nghĩa bạn lâm cảnh ai cũng buồn.

– Một khúc sông năm bảy ngả nguồn

Không nơi này chốn khác tội gì buồn hư thân

Đói no tôi cũng muốn ở gần

Hai bên phụ mẫu đạp cần dứt dây

Đôi ta luống chịu sầu tây

Roi tre vót nhọn lâu nay vẫn còn

Đắng cay như trái bồ hòn

Bầm gan tím ruột vẫn còn nhớ thương

Bài ca dao "Sáng trăng sáng cả cánh đồng" là một khúc ca buồn nói về tình yêu không thành của đôi lứa vì sự ngăn cản của cha mẹ. Lời ca thể hiện nỗi lòng của cô...

# Tình yêu đôi lứa