Mây răng bừa, hai ba bữa thì mưa
Câu 'Mây răng bừa, hai ba bữa thì mưa' là một kinh nghiệm dự báo thời tiết dân gian độc đáo của Việt Nam. Nó thể hiện sự quan sát tinh tế của người xưa về các h...
Đàn ông xem mũi, đàn bà xem miệng
Câu tục ngữ "Đàn ông xem mũi, đàn bà xem miệng" là một kinh nghiệm dân gian sâu sắc về cách nhìn nhận, đánh giá con người qua những đặc điểm ngoại hình. Nó thể...
Con gái về làng như Thành hoàng về miễu
Câu "Con gái về làng như Thành hoàng về miễu" là một câu thành ngữ quen thuộc trong kho tàng văn hóa dân gian Việt Nam. Câu nói này thường được ông bà, cha mẹ d...
Gọi chị thì nhẹ, gọi mẹ thì nặng
Câu thành ngữ "Gọi chị thì nhẹ, gọi mẹ thì nặng" là một lời nói dân gian hàm chứa nhiều ý nghĩa sâu sắc về mối quan hệ gia đình và cách ứng xử trong cuộc sống....
Thủ khẩu như bình
Câu thành ngữ "Thủ khẩu như bình" là một lời răn dạy sâu sắc trong kho tàng văn hóa dân gian Việt Nam. Nó đề cao sự cẩn trọng trong lời ăn tiếng nói, một phẩm c...
Nhất trưởng nam, nhì gái út
Câu tục ngữ "Nhất trưởng nam, nhì gái út" là một trong những câu nói quen thuộc trong kho tàng văn hóa dân gian Việt Nam, thể hiện quan niệm về vị trí và vai tr...
Cách mạng miền Nam ai làm nấy biết
Câu thành ngữ "Cách mạng miền Nam ai làm nấy biết" là một lời răn dạy, thể hiện quan điểm về trách nhiệm cá nhân trong công việc chung. Nó nhấn mạnh tầm quan tr...
Đầu ai chấy nấy
Câu thành ngữ "Đầu ai chấy nấy" là một trong những lời răn dạy sâu sắc trong kho tàng văn học dân gian Việt Nam, phản ánh kinh nghiệm sống và đạo lý ứng xử của...
Văn Bắc, báo Nam
Câu "Văn Bắc, báo Nam" là một câu thành ngữ quen thuộc trong kho tàng văn học dân gian Việt Nam. Câu nói này phản ánh một khía cạnh trong cách nhìn nhận về văn...
Ve vẻ vè ve
Nghe vè các rau
Thứ ở hỗn hào
Là rau ngành ngạnh
Trong lòng không chánh
Vốn thiệt tâm lang
Đất rộng bò ngang
Là rau muống biển
Quan đòi thầy kiện
Bình bát nấu canh
Ăn hơi tanh tanh
Là rau dấp cá
Có ba không má
Rau má mọc bờ
Thò tay sợ dơ
Nó là rau nhớt …
Tác phẩm "Ve vẻ vè ve" là một bài vè dân gian Việt Nam độc đáo, sử dụng hình ảnh các loại rau quen thuộc để truyền tải những thông điệp sâu sắc về phẩm chất con...
Nghe vẻ nghe ve
Nghe vè chim chóc
Hay moi hay móc
Vốn thiệt con dơi
Thấy nắng thì phơi
Là con Diệc mốc
Lặn theo mấy gốc
Là chim Thằng Chài
Lông lá thật dài
Là con chim Phướn
Rành cả bốn hướng
Là chim Bồ Câu
Giống lặn thật lâu
Là con Cồng Cộc
Ăn táp sồng sộc
Là con chim Heo …
Tác phẩm "Nghe vẻ nghe ve" là một bài vè dân gian độc đáo, giới thiệu về thế giới các loài chim một cách sinh động và gần gũi. Bài vè sử dụng ngôn ngữ giản dị,...
Láo thiên láo địa,
Láo từ ngoài Sịa láo vô
Ngồi buồn nói chuyện láo thiên:
Lúc nhỏ tôi có đi khiêng ông Trời
Ra đồng thấy muỗi bắt dơi,
Bọ hung làm giỗ có mời ông voi
Nhà tôi có một củ khoai,
Xắt ra bảy thúng hẳn hòi còn dư
Nhà tôi có một củ từ,
Bới lên một củ nó hư cả vườn.
Tôi vừa câu được con lươn
Cái thịt làm chả, cái xương đẽo chày
Nhà tôi có một cối xay
Đầu cong bịt bạc, đầu ngay bịt vàng …
Tác phẩm "Láo thiên láo địa" là một bài vè dân gian độc đáo, thể hiện trí tưởng tượng phong phú và óc hài hước của người Việt. Bài vè sử dụng những hình ảnh cườ...
Nhà anh bất phú bất bần
Có con dao đoản hộ thân tháng ngày
Con dao anh rày
Dài vừa năm tấc
Khi mài đã sắc
Phá lở rú rừng hoang
Cũng biện đủ cỗ cho làng
Cũng no ngày đủ tháng.
Đèn có khêu mới rạng
Ngọc bất trác bất thành
Ngẫm như con dao anh
Nội trần gian không ai có
Nội dưới trời không ai có …
Đoạn "vè" này miêu tả người lao động nghèo nhưng có tài xoay sở, biết cách làm ra của cải nuôi sống bản thân và cộng đồng. Tác phẩm thể hiện quan niệm dân gian...
Tổ cha nó
Cái thằng ăn cắp
Nó bắt con gà vàng khoan cổ
Con gà nổ khoan lông
Nó nấu nồi đồng
Nó nấu nồi đất,
Nó ăn lật đật
Nó trật xương quai
Nó lòi bản họng
Mà nó cứ tọng vô mồm
Cái mồm thối mồm tha
Mồm ma mồm quỷ
Mồm đĩ mồm chó
Tổ cha nó!
Vè 'Tổ cha nó' là một tác phẩm dân gian độc đáo, thuộc thể loại vè, phản ánh sinh động những lời than thở, oán giận trong cuộc sống lao động xưa. Bài vè sử dụng...
Nghe vẻ nghe vè
Nghe vè trái cây
Dây ở trên mây
Là trái đậu rồng
Ðủ vợ đủ chồng
Là trái đu đủ
Cắt ra nhiều mủ
Là trái chuối chát
Mình tựa gà ác
Trái khóm, trái thơm.
Cái đầu chôm bôm
Là trái bắp nấu
Hình thù xâu xấu
Trái cà dái dê …
Tác phẩm "Nghe vẻ nghe ve" là một bài vè trái cây dân gian quen thuộc, thường được dùng để dạy trẻ em nhận biết các loại quả. Bài vè sử dụng ngôn ngữ giản dị, h...
Cúp hè! Cúp hè!
Tay mặt cầm kéo
Tay trái cầm lược
Thủng thỉnh cho khéo
Bỏ cái ngu này
Bỏ cái dại này
Ăn ngay nói thẳng
Học mới từ đây
Cúp hè! Cúp hè!
Trên đường canh tân
Đừng ai ăn mặn
Đừng ai nói láo
Ngày nay ta cúp
Ngày mai ta cạo
Cúp hè! Cúp hè!
Mọi người cùng cúp
Cho sạch đầu tóc
Cho đẹp con người
Ai nấy thảnh thơi
Xóm làng trông cậy
Cúp hè! Cúp hè!
Ai đi đò dọc
Kẻ ngược người xuôi
Ai ngồi tàu suốt
Từ Bắc vô Nam
Lên ngàn xuống bể
Cúp hè! Cúp hè!
Từ sĩ đến nông
Từ công đến thương
Đi chài, dệt sợi
Trăm người như một
Bảo nhau cúp tóc
Cúp hè! Cúp hè!
Bài Vè 'Cúp hè!' là một tác phẩm văn học dân gian độc đáo, thể hiện mong ước về sự thay đổi, đổi mới và hướng tới cuộc sống tốt đẹp hơn. Bài vè mang tính giáo d...
Một cơn gió táp mưa sa
Non sông nổi giận, cỏ hoa đeo sầu
Gió mưa nghe vẳng bên lầu
Tưởng hồn nghĩa sĩ ở đâu ngang trời
Than ôi cũng một kiếp người
Một lòng yêu nước thương nòi xót xa
Non sông Hồng Lạc một nhà
Nhớ người ta phải hương hoa cúng giàng
Mực hòa máu lệ một chương
Khóc trang nghĩa dũng nêu gương muôn đời
Nhớ xưa liệt sĩ bốn người
Ở trong ban lính đóng nơi Hà thành
Đòi phen trận mạc tập tành
Thấy người xe ngựa, tủi mình non sông …
Tác phẩm "Vè một cơn gió táp mưa sa" là một áng văn chương dân gian đầy bi tráng, phản ánh nỗi đau của dân tộc trước cảnh nước mất nhà tan. Bài vè đi thẳng vào...
Văn thân kéo giữa ban ngày,
Bắt ông Thượng Bắc đi đày ở đâu?
Tiếc ngài có một bộ râu,
Để cho bà lớn ăn sầu lo toan.
Ngày thường độc ác gian ngoan,
Giờ bà kêu khóc lạy van dân lành.
Bởi chưng ngài muốn giàu sang,
Theo Tây hại nước hại làng hại dân
Đạo trời nổi nghĩa Văn thân,
Giết quân phản tặc vinh thân hại nòi!
Đao gươm vây kín trong ngoài,
Gia nhân ngài Thượng rụng rời thất kinh.
Thân hào đốt cháy tư dinh,
Đập gãy ghế bành, tràng kỷ, án thư
Phá hết của nả riêng tư,
Xé tan cả bộ kinh Thư phẩm màu …
Vè 'Văn thân kéo giữa ban ngày' là một tác phẩm dân gian thể hiện thái độ phê phán, căm ghét những kẻ bán nước cầu vinh, sống xa hoa trên sự đau khổ của nhân dâ...
Ngôn đa ngữ thất
Nói trật nhiều điều
Tiền rượu chúng kêu
Còn ngồi nói pháo
Nhiếc rằng nói láo
Uống chẳng biết lo
Rượu muốn đong cho
Tiền không chịu trả
Say rồi bậy bạ
Nói dọc nói ngang
Nằm sá nằm đàng
Té lên té xuống
Rượu bao nhiêu cũng uống
Uống quá mẹ hũ chìm
Nói như bìm bìm
Leo dây leo nhợ …
Tác phẩm "Ngôn đa ngữ thất" là một bài vè dân gian độc đáo, thể hiện sự sáng tạo trong ngôn ngữ và phản ánh một khía cạnh sinh hoạt đời sống. Bài vè ngắn gọn nh...
Vâng lời troàn ngươn soái
Mình đeo ấn Tổng nhung
Lời khuyên rao chư sĩ anh hùng
Mặt phải trái coi qua thời biết
Mình là con trong đất Việt
Chẳng phải người sanh sản cõi Tây phiên
Mà ham di địch tước quyền
Lại nỡ khiến tấm lòng vô hậu
Chớ bắt chước những loài quân dậu
A dua hùa lưng lớn thờ chồn
Đừng bày theo những đảng ác côn …
Đoạn trích "Vè Tổng binh" là một tác phẩm tiêu biểu của thể loại vè, thể hiện tinh thần yêu nước và lòng căm thù giặc ngoại xâm của nhân dân ta. Tác phẩm phê ph...
Từ ngày có mặt thằng Tây
Phu phen tạp dịch hàng ngày khốn thân!
Tai vạ trửa dân
Hắn mần đã nghiệt:
Khắp nơi ráo riết
Giở sổ đếm người
Kể chi lão phụ con trai
Người đi phu cũng tội
Kẻ ở nhà cũng tội
Vua quan bối rối
Họ đập đánh lút đầu:
– Phu phải đi cho mau
Việc quan cần cho kịp!
Một ngày phải kíp
Để kiểm phu chợ Lường …
Đoạn vè "Từ ngày có mặt thằng Tây" là lời than thở của nhân dân ta về những khổ cực dưới ách đô hộ của thực dân Pháp. Tác phẩm phản ánh hiện thực xã hội Việt Na...
Tượng nghe:
Nước có nguồn, cây có gốc
Huống chi người có da, có tóc
Mà sao không biết chúa, biết cha?
Huống chi người có nóc có gia
Mà sao không biết trung biết hiếu
Hai vai nặng trĩu
Gánh chi bằng gánh cang thường
Một dạ trung lương
Gồng chi bằng gồng xã tắc
Bớ những người tai mắt
Thử xem loại thú cầm:
Trâu ngựa dòng điếc câm
Còn biết đền ơn cho nhà chủ
Muông gà loài gáy sủa
Còn biết đáp nghĩa lại người nuôi …
Tác phẩm "Tượng nghe" là một bài vè độc đáo trong kho tàng văn học dân gian Việt Nam. Bài vè sử dụng ngôn ngữ giản dị, hình ảnh gần gũi để giáo huấn về đạo lý l...
Giáp Thân đã mãn
Ất Dậu tấn lai
Chánh ngoạt sơ khai
Bình yên phước thọ
Nhựt nguyệt soi tỏ
Nam chiếu phúc bồn
Tục danh Hóc Môn
Xứ Bình Long huyện
Hà do khởi chuyện?
Hà sự hàm mai?
Tích ác bởi ai?
Giết quan rửa hận …
Đoạn trích thuộc thể loại Vè, là một hình thức thơ ca dân gian mang tính dự báo, chiêm nghiệm về thời cuộc. Lời vè Giáp Thân - Ất Dậu thường được lưu truyền để...
Nghe vẻ nghe ve
Nghe vè con chuột
Cái đuôi thậm đuột
Như thể ống tre
Cái đuôi ngo ngoe
Ai thấy cũng sợ
Ban ngày thì dở
Núp bụi núp bờ
Tối tối trăng mờ
Rủ nhau đi cắn
Thấy lúa trổ trắng
Trong bụng rất mừng
Chỉ cắn cầm chừng
Mỗi ngày một mẩu
Tác phẩm "Vè con chuột" là một ví dụ tiêu biểu của thể loại vè dân gian Việt Nam. Bài vè miêu tả sinh động hình ảnh con chuột, loài vật quen thuộc trong đời sốn...
Thuở vua Tự Đức trị vì
Thái hoà tự Võ khác gì Đường, Ngu
Nơi nơi kích nhưỡng khang cù
Thái Sơn bàn thạch cơ đồ vững an
Tuy loài hải thủy sơn man
Cũng mến oai đức thê bằng lai quy
Cớ sao vận hội bất kỳ
Năm ba mươi mốt can chi Mậu Dần
Tai trời khắp xuống chúng dân
Ba huyện Quảng Ngãi mười phần tả tơi
Nắng cho năm bảy tháng trời
Lúa lang bắp đậu cháy phơi cánh đồng
Tháng ba bị háp đã xong
Lúa nhồng, bát ngoạt làm đòng cũng khô …
Đoạn vè trên là một tác phẩm văn học dân gian, mô tả lại thảm họa thiên tai dưới triều vua Tự Đức. Bài vè thể hiện nỗi lòng xót xa của nhân dân trước cảnh lầm t...
Tiếng đồn các lái Đồng Nai
Tháng giêng cưa ván, tháng hai đóng thuyền
Tháng ba củi lửa huyên thuyên
Tháng tư dọn thuyền quay lại lộn ra
Sài Gòn, Rạch Giá bao xa
Lần theo tăm cá xa nhà đã lâu
Một trăm ông lái làu làu
Đi qua Giáp Nước, Vũng Tàu phải ghê
Kỳ Vân có bãi lưới rê
Non cao biển thẳm ủ ê tấc lòng
Khúc nôi lụy nhỏ đằm đằm
Xích Ram đã khỏi, Bãi Dầm đã qua
Hồ Tràm, Hồ Đắng de ra
Thân Trong nằm trước, Mũi Bà nằm trong …
Tác phẩm "Vè lái Đồng Nai" là một khúc ca dao dân gian độc đáo, ghi lại hành trình vất vả và kinh nghiệm chinh phục sông nước của những người lái buôn xưa. Bài...
Giời làm chết đói tháng ba
Người thì bán cửa bán nhà để ăn
Người thì bán áo bán khăn
Bán đi cho sạch, cốt ăn sống người
Người thì bán mâm bán nồi
Người thì bán cả đồ chơi trong nhà
Người thì bán đất bán nhà
Người thì bán cả mâm xà bát hương
Người thì bán sập bán giường
Có người bán chĩnh làm tương độ chầy
Giời ơi đất hỡi có hay?
Tác phẩm "Giời làm chết đói tháng ba" là một bài vè dân gian thể hiện nỗi thống khổ của người nông dân Việt Nam trước nạn đói. Bài vè phản ánh chân thực bức tra...
Lẳng lặng mà nghe
Cái vè thằng nhác
Trời đà phó thác
Tính khí anh ta
Buổi còn mẹ cha
Theo đòi thư sự
Cho đi học chữ
“Nhiều chữ ai vay?”
Cho đi học cày
Rằng “Nghề ở đợ!”
Cho đi học thợ
Nói “Nghề ấy buồn”
Cho đi tập buôn
“Ấy nghề ngồi chợ!” …
Đoạn trích "Cái vè thằng nhác" thuộc thể loại vè, mô tả chân dung một thanh niên lười biếng, không chịu học hành hay làm lụng. Tác phẩm dân gian này phản ánh mộ...
Ăn thời vóc
Học thời hay
Chớ ngủ ngày
Quen con mắt
Chớ chơi ác
Rách áo quần
Phải chuyên cần
Lo học tập
Bậc cao thấp
Chốn công đàng …
Tác phẩm "Ăn thời vóc, Học thời hay" là một bài vè giáo huấn quen thuộc trong kho tàng văn học dân gian Việt Nam. Bài vè ngắn gọn, súc tích, mang tính răn dạy,...
Nghe vẻ, nghe ve
Nghe vè thịt chó
Anh nào chịu khó
Thì đi mua tương
Cái việc tầm thường
Ai ai cũng biết
Muốn cho tươm tất
Đậu phộng, đậu nành
Củ sả, củ hành
Mua ba tiền bún
Một tiền rau húng …
Bài vè "Nghe vẻ, nghe ve" là một tác phẩm dân gian độc đáo, thường được dùng để bắt đầu các câu chuyện, lời ru hoặc trò chơi. Lời vè mộc mạc, gần gũi, phản ánh...