Dò chân ra bãi cát dài

Nỡ nào liễu bỏ nhành mai héo sầu

Anh thương em vì bởi miếng trầu

Ông Tơ bà Nguyệt ngồi rồi ước mơ

Giàu sang phú quý, ba bốn bặc giường thờ

Màn the gấm phủ thao rời điểm trang

Bây giờ than thiệt với chàng

Bần mà gặp phú luận bàn làm sao

Đoạn ca dao này là lời than thở, tâm sự của người phụ nữ nghèo khi đối diện với cuộc hôn nhân không môn đăng hộ đối. Nó phản ánh một khía cạnh của quan niệm hôn...

# Tình yêu đôi lứa # ông Tơ bà Nguyệt # trầu cau # giàu nghèo

Em trải chiếc chiếu ra

Em ngồi một góc, anh ngồi một góc

Thiếp khóc chàng than

Anh xa em vì bởi thế gian

Cho nên nước mắt nhỏ tràn năm canh

Giậm chân kêu thấu trời vàng

Kêu anh trở lại nhìn nàng thuở xưa

Mai mưa, trưa nắng, chiều xâm

Em là thục nữ có tâm đợi chờ

Khi vui chén rượu con cờ

Khi buồn hoa nở còn chờ trăng thanh

Chiều rày em mới xa anh

Trăm hoa cùng héo, chín mười nhành cùng khô

Cơm ăn chẳng được chỉ nước hồ dưỡng thân

Dang tay anh dứt Châu Trần

Ai xa cho biết, ai gần cho hay

Tác phẩm "Em trải chiếc chiếu ra" là một khúc ca dao trữ tình sâu lắng, thể hiện nỗi lòng khắc khoải của người phụ nữ khi phải chia xa người yêu. Lời ca như tiế...

# Tình yêu đôi lứa # xa cách # Châu Trần # chia ly # lỡ duyên

Ngày ngày ăn bát cơm rang

Ăn con tép mại dạ càng long đong

Chim sầu cất cánh bay rông

Em nhớ nhân ngãi dốc lòng ra đi

Chàng đừng trách em ăn ở bất nghì

Cha cầm mẹ giữ chẳng đi được nào

Chàng đi vực thẳm non cao

Em mong tìm vào đến núi Tản Viên

Bao giờ lở núi Tản Viên

Cạn sông Tô Lịch thiếp mới quên lời chàng

Đoạn ca dao than thân trách phận, thể hiện tâm trạng day dứt, nhớ thương của người con gái. Lời ca như một lời giãi bày chân thành trước người yêu về hoàn cảnh...

# Tình yêu đôi lứa # cha mẹ # thương nhớ # núi Tản Viên # sông Tô Lịch # hẹn ước

Nước giữa dòng khi trong, khi đục

Người ở đời khi nhục khi vinh

Anh thấy em ít nói hiền lành

Anh mừng thầm trong bụng, muốn chung tình với em

Câu ca dao "Nước giữa dòng khi trong, khi đục" thể hiện sự biến đổi khôn lường của hoàn cảnh và số phận con người. Nó là lời chiêm nghiệm sâu sắc về cuộc đời, t...

# Vũ trụ, con người và xã hội # Tình yêu đôi lứa # tán tỉnh # chung tình # vinh nhục

Tiếng chày giã dó trong sương

Tiếng ai seo giấy để vương vấn lòng

Cho người chắp bút chép kinh

Đẹp vần thơ lại đẹp mình đẹp ta

Câu ca dao "Tiếng chày giã dó trong sương..." là một lời ca đẹp về lao động, tình yêu và nghệ thuật. Nó thể hiện vẻ đẹp tâm hồn người lao động qua những thanh â...

# Quê hương đất nước # Lao động sản xuất # Thăng Long - Hà Nội # nghề truyền thống # Yên Thái # làng Bưởi

Trông trăng mà thẹn với trời

Soi gương mà thẹn với người trong gương

Thân này đáng giá nghìn vàng

Bắt đem dãi nắng dầm sương bấy chầy

Sao lòng nhiều nỗi đắng cay

Bấy lâu thảm chất sầu xây nên thành

Bài ca dao thể hiện tâm trạng buồn tủi, oán giận của người phụ nữ về thân phận mình. Nó phản ánh hiện thực xã hội đầy bất công, nơi người phụ nữ chịu nhiều thiệ...

# Vũ trụ, con người và xã hội # trăng # buồn

Hỡi thằng cu lớn, hỡi thằng cu bé

Cu tí cu tị cu tỉ cu tì ơi!

Con dậy con ăn con ở với bà

Để mẹ đi kiếm một và con thêm

Bố con chết đi, trong bụng mẹ đây nó hãy còn thèm

Mẹ xem quẻ bói, vẫn còn đàn em trong bụng này

Con ra gọi chú vào đây

Để mẹ giao trả cái cơ nghiệp này, mẹ bước đi

Đoạn ca dao này là lời của người mẹ tiễn biệt con cái, thể hiện tâm trạng đau xót và trách nhiệm của người phụ nữ trong xã hội cũ. Lời ca thống thiết, lay động...

# Trào phúng, phê phán đả kích # tái giá

Giàu thì thịt cá cơm canh

Khó thì rau muối cúng anh tôi đi lấy chồng

Hỡi anh xấu số, chồng cũ tôi ơi

Có khôn thiêng về hưởng đĩa xôi nhang đèn

Anh đà hết kiếp, xin chớ ghen

Để cho người khác cầm quyền thê nhi

Miệng em khóc, tay bưng cái thần vì

Tay em gạt nước mắt tay thì thắp nhang

Bởi vì đâu gây nỗi xót xa muôn vàn

Em cầm lòng chẳng được nên sang ngang từ rày

Đoạn ca dao trên là lời than thở, tâm sự của người phụ nữ sau khi tái giá, thể hiện nỗi lòng day dứt với người chồng quá cố. Lời ca diễn tả sự giằng xé giữa ngh...

# Trào phúng, phê phán đả kích # tái giá

Bữa rày mồng tám tháng ba

Chính thức húy nhật, thật là giỗ anh

Bát cơm, đĩa cá, lưng canh

Nắm rau, hạt muối, xin anh hãy về

Vợ này là vợ chính thê

Phải đời chồng trước thì về ngửi hương

Giỗ này hết khó, hết thương

Hết trông, hết đợi, đoạn trường khúc nôi

Hết buồn rồi lại sang vui

Tiết phu tiết phụ như tôi mấy người?

Nhất tuần mời, nhị tuần mời

Ba năm nay tôi không chửa, sướng đời anh chưa?

Bây giờ tôi được, anh thua

Cho tôi sinh năm đẻ bảy, tôi mua cho ngàn vàng

Vợ chồng đồng tịch, đồng sàng

Đồng sinh đồng tử, giỗ chàng hôm nay

Tại nam quy nam! Tại tây quy tây!

Anh đừng về nữa, nỏ có chi đây mà về!

Bài ca dao "Bữa rày mồng tám tháng ba" là lời than thở, oán trách của người phụ nữ đối với người chồng đã khuất. Lời ca dao thể hiện nỗi đau, sự cô đơn và cả sự...

# Trào phúng, phê phán đả kích # cúng giỗ # tái giá

Quả gì lắm cạnh nhiều khe?

Quả gì nứt nẻ như đe thợ rào?

Quả gì kẻ ước người ao?

Quả gì tốt đẹp như sao trên trời?

Quả gì ăn đủ năm mùi?

Quả gì to lớn có người ở trong?

Quả gì thích chữ chạm rồng?

Quả gì cùi trắng nước trong hỡi nàng?

Quả gì da nó vàng vàng?

Quả gì lăn lóc ở đường cái đi?

Quả gì da nó xù xì?

Quả gì tháng bảy ta thì đem phơi?

Quả gì nhiều ngón nàng ơi?

Quả gì ta để hành ngơi trong nhà?

Quả gì kính mẹ kính cha?

Quả gì làm lễ cưới ta với nàng? …

Đây là một trích đoạn ca dao dân ca Việt Nam, thể hiện sự sáng tạo và trí tuệ dân gian trong việc dùng hình ảnh quen thuộc để nói về những điều lớn lao. Câu ca...

# Tình yêu đôi lứa # tán tỉnh # cưới hỏi # đối đáp # câu đố # các loại quả

Quạt em mười tám cái xương

Mượn thợ phất giấy mà nương lấy màu

Nắng thì em lấy che đầu

Khi bức em quạt, đi đâu em cầm

Ra đường bặp bạn tri âm

Quạt che lấy miệng, lầm rầm nhỏ to

Câu ca dao "Quạt em mười tám cái xương" là một lời tỏ tình mộc mạc, chân thành của chàng trai gửi đến cô gái. Nó thể hiện sự tinh tế và khéo léo trong cách trao...

# Tình yêu đôi lứa # tri âm # cái quạt # tâm tình