Nghìn muôn chớ lấy học trò,

Dài lưng tốn vải ăn no lại nằm.

– Dài lưng rồi có võng đào,

Tốn vải rồi có áo bào vua cho.

Hay ăn đã có của kho,

Tội gì mà chẳng ăn no lại nằm?

Câu ca dao "Nghìn muôn chớ lấy học trò..." là một lời khuyên dân gian dí dỏm, được lưu truyền rộng rãi trong kho tàng văn học dân gian Việt Nam. Tác phẩm thể hi...

# Vũ trụ, con người và xã hội # phong kiến # nho sinh

Nhớ khi rửa bát cầu ao,

Ta cầm nắm đũa ta trao cho mình.

Nhớ khi ngồi quán, ngồi đình,

Ngồi phủ, ngồi huyện có mình, có ta.

Nhớ khi ngồi gốc cây đa,

Vặt nắm cỏ gà thề nguyện chỉ thiên.

Nhớ khi chiếc đũa, đồng tiền,

Bẻ tam, bẻ tứ kết nguyền cùng nhau.

Nhớ khi mình trước, ta sau,

Có một miếng trầu cũng xẻ làm hai.

Bây giờ mình đã nghe ai,

Đi qua ghé nón chạm vai không chào.

Một là vô ý không chào,

Hai là mình có nơi nào mình quên.

Bài ca dao "Nhớ khi rửa bát cầu ao" là lời tự tình của người ở lại, hoài niệm về những kỷ niệm đẹp đẽ của tình yêu đôi lứa đã qua. Bài ca dao khắc họa nỗi buồn...

# Tình yêu đôi lứa # phụ tình # cỏ gà # trầu cau

Ai lên nhắn chị hàng bông

Có muốn lấy chồng thì xuống Nguyệt Viên

Nguyệt Viên lắm thóc nhiều tiền

Có sông tắm mát, có miền nghỉ ngơi

Chiều chiều ba đãy cá tươi

Chẳng ăn cũng thiệt, chẳng chơi cũng hoài

Câu ca dao "Ai lên nhắn chị hàng bông" là lời mời gọi hấp dẫn, thể hiện ước mơ về một cuộc sống ấm no, sung túc. Lời ca dao thể hiện khát vọng về hạnh phúc lứa...

# Quê hương đất nước # hiếu học # Thanh Hóa # Nguyệt Viên

Hỡi người đứng ở bên sông

Càng nhìn càng đẹp, càng trông càng giòn

Má hồng như thể tô son

Đôi môi cắn chỉ trông mòn con ngươị

Ra đường nghiêng nón cười cười

Như hoa mới nở, như người trong tranh

Đoạn ca dao trên khắc họa vẻ đẹp của người con gái trong một khung cảnh trữ tình. Tác phẩm thể hiện sự ngưỡng mộ và rung động trước nhan sắc, dáng hình của cô g...

# Vũ trụ, con người và xã hội # Tình yêu đôi lứa # tán tỉnh # xinh đẹp # môi cắn chỉ

Văn minh đèn điện sáng lòe

Thông thương kĩ nghệ mọi bề chấn hưng

Chỉ cánh áo ngắn khốn cùng

Làm lụng suốt tháng vẫn không đủ dùng

Bữa cơm, bữa cháo nhạt nhùng

Thôi đành nheo nhóc bọc đùm lấy nhau

Đoạn ca dao này phản ánh mâu thuẫn giữa sự phát triển bề nổi của văn minh vật chất với cuộc sống cơ cực, thiếu thốn của người lao động dưới thời Pháp thuộc. Nó...

# Đấu tranh, phản kháng # Trào phúng, phê phán đả kích # Than thân trách phận

Tháng giêng lúa mới chia vè

Tháng tư lúa đã đỏ hoe đầy đồng

Chị em đi sắp gánh gồng

Đòn càn tay hái ta cùng ra đi

Khó nghèo cấy mướn gặt thuê

Lấy công đổi của chớ hề lụy ai

Tháng hai cho chí tháng mười

Năm mười hai tháng em ngồi em suy

Vụ chiêm em cấy lúa đi

Vụ mùa lúa ré, sớm thì ba giăng

Thú quê rau cá đã từng

Gạo thơm cơm trắng chi bằng tám xoan

Việc nhà em liệu lo toan

Khuyên chàng học tập cho ngoan kẻo mà

Tháng sáu em cấy anh bừa

Tháng mười em gặt anh đưa cơm chiều

Bài ca dao "Tháng giêng lúa mới chia vè" khắc họa sinh động bức tranh lao động nông nghiệp và đời sống tình nghĩa vợ chồng trong xã hội Việt Nam xưa. Tác phẩm t...

# Vũ trụ, con người và xã hội # Lao động sản xuất # tám xoan # cày cấy # cây lúa # chị em

Trên trời có đám mây vuông

Dưới sông nước chảy như chuông chùa Thầy

Anh về xẻ gỗ cho dày

Bắc cầu sông Cái đón thầy mẹ sang

Chiếu hoa trải xuống sập vàng

Gương tàu một chiếc thiếp chàng soi chung

Câu ca dao 'Trên trời có đám mây vuông' là một tác phẩm dân gian giàu hình ảnh, thể hiện khát vọng và tình cảm gia đình sâu sắc. Tác phẩm này thuộc thể loại ca...

# Tình yêu đôi lứa # sông Cái # chùa Thầy # sập vàng # sông Hồng

Hỡi cô mà thắt bao xanh

Có về Kim Lũ với anh thì về

Kim Lũ có hai cây đề

Cây cao bóng mát gần kề đôi ta

Tình sâu không quản đường xa

Nhà anh cao rộng cũng là nhà em

Nhà anh có con sông êm

Cho em tắm mát những đêm mùa hè.

Bài ca dao "Hỡi cô mà thắt bao xanh" là một áng thơ tình mộc mạc, thể hiện khát vọng lứa đôi trong tình yêu đôi lứa. Lời lẽ giản dị nhưng chứa đựng những hình ả...

# Tình yêu đôi lứa # Quê hương đất nước # Thăng Long - Hà Nội # Bồ Đề # Kim Lũ

Ra vườn ngắt một cành chanh

Con dao lá trúc gọt quanh tứ bề

Đôi ta đã trót lời thề

Con dao lá trúc để kề tóc mai

Bây giờ chàng đã nghe ai

Nghe trăng nghe gió, nghe ai mặc lòng

Tưởng rằng chàng ở một lòng

Ngờ đâu chàng lại đèo bòng đôi nơi …

Đoạn ca dao về lời thề non hẹn biển trong tình yêu đôi lứa. Tác phẩm thể hiện tâm trạng day dứt, buồn tủi của người con gái khi tình yêu không còn trọn vẹn, lời...

# Tình yêu đôi lứa # dao lá trúc # nước mắt # tương tư # hai lòng # tri âm

Rau muống bắt cuống rau răm

Làm chi đến nỗi chàng cầm cổ tay

Xin chàng hãy bỏ tay ra

Đến mai về cửa về nhà sẽ hay

Chàng đừng cầm lấy cổ tay

Khi xưa cành mận mà nay cành đào

Câu ca dao "Rau muống bắt cuống rau răm" là một lời than thở đầy tâm trạng của người phụ nữ trong tình yêu. Lời ca dao thể hiện nỗi lòng của cô gái khi bị chàng...

# Tình yêu đôi lứa # rau muống # cây đào # rau răm # cây mận # cổ tay

Đồn rằng Văn Điển vui thay

Ngoài phố chợ họp năm ngày một phiên

Tàu qua phố dưới, phố trên

Đình thì ở giữa hai bên rặng bàng

Làng Mơ cất rượu khê nồng

Làng Vọng dệt gối, chăn tằm làng Mui

Kẻ Giả thì bán bùi nhùi

Làng Lê bán phấn cho người tốt da

Kẻ Vọng khéo ngọc, khéo ngà

Đưa đem đi bán cho nhà kẻ sang

Kẻ Lủ thì bán bỏng rang

Trên Ô Hàng Đậu lắm hàng nhiều thay

Ngâu, Tựu thì bán dao phay

Dù đem chặt nứa gãy cây lại liền

Trong kho lắm bạc nhiều tiền

Để cho giấy lại chạy liền với dây.

Bài ca dao miêu tả bức tranh sinh động về một phiên chợ quê sầm uất, phản ánh đời sống lao động và sự giao thương nhộn nhịp của cư dân vùng đất Văn Điển xưa. Tá...

# Quê hương đất nước # Thăng Long - Hà Nội # nghề truyền thống # Thanh Trì # Văn Điển

Voi trên rừng không bành không tróc

Gái không chồng như nòng nọc đứt đuôi

Vợ chồng là nghĩa ở đời

Ai ơi chớ nghĩ những lời thiệt hơn

Câu ca dao "Voi trên rừng không bành không tróc / Gái không chồng như nòng nọc đứt đuôi" là một lời răn dạy đầy ý nghĩa về vai trò và vị thế của người phụ nữ tr...

# Tình yêu đôi lứa # Tình cảm gia đình, bạn bè # vợ chồng # tình nghĩa # con voi # nòng nọc