Ca dao dân ca

Em ơi đừng thấy nhỏ mà khinh

Con thằn lằn bây lớn ôm cây cột đình tổ cha!

Câu ca dao "Em ơi đừng thấy nhỏ mà khinh, Con thằn lằn bây lớn ôm cây cột đình tổ cha!" là một lời khuyên nhủ sâu sắc trong kho tàng văn học dân gian Việt Nam....

# Trào phúng, phê phán đả kích # thằn lằn

Mồng năm, mười bốn, hai ba

Đi chơi cũng thiệt huống là đi buôn.

Câu ca dao "Mồng năm, mười bốn, hai ba Đi chơi cũng thiệt huống chi đi buôn" là một lời răn dạy dân gian quen thuộc. Nó đúc kết kinh nghiệm thực tế về việc lựa...

# Vũ trụ, con người và xã hội # tín ngưỡng

– Cô kia khăn trắng tang ai?

– Nhất tang cha mẹ, thứ hai tang chồng

– Tang chồng thì vứt khăn đi

Tang cha, tang mẹ, ta thì tang chung.

Câu ca dao "Cô kia khăn trắng tang ai?..." là một đoạn đối đáp dân ca thể hiện tình cảm gia đình sâu nặng và quan niệm đạo hiếu của người Việt. Lời ca giản dị n...

# Vũ trụ, con người và xã hội # cha mẹ # tán tỉnh # tang chế

Trên đầu em đội khăn vuông

Trông xuống dưới ngực, cau buồng còn non

Cổ tay em vừa trắng vừa tròn

Mặt mũi vuông vắn, chồng con thế nào?

Câu ca dao "Trên đầu em đội khăn vuông..." là một lời tỏ tình mộc mạc, chân thành của người con trai dành cho người con gái. Bài ca dao thể hiện ước mong về một...

# Vũ trụ, con người và xã hội # Tình yêu đôi lứa # tán tỉnh # khăn mỏ quạ # thiếu nữ

– Trên rừng băm sáu thứ chim

Thiếu gì loan phượng, đi tìm quạ khoang!

– Quạ khoang có của có công

Tuy rằng loan phượng nhưng không có gì

Đoạn ca dao "Trên rừng băm sáu thứ chim, Thiếu gì loan phượng, đi tìm quạ khoang!" thể hiện quan điểm sống và cách nhìn nhận giá trị con người độc đáo trong văn...

# Trào phúng, phê phán đả kích # loan # quạ # phượng hoàng

Cô kia nước lọ cơm niêu

Chồng con chẳng có, nằm liều nuôi thân

Chồng con là cái nợ nần

Thà rằng ở vậy, nuôi thân béo mầm.

Câu ca dao 'Cô kia nước lọ cơm niêu...' là lời than thân, trách phận của người phụ nữ trong xã hội xưa, phản ánh một góc nhìn về thân phận và lựa chọn của họ tr...

# Vũ trụ, con người và xã hội # Trào phúng, phê phán đả kích # chồng con # cái niêu

Đồng tiền chì mua mớ tôm tươi

Mua rau mới hái mua người đảm đang

Tiếc thay đồng tiền trinh mua vội mua vàng

Mua rau cuống héo, mua nàng ngẩn ngơ.

Câu ca dao "Đồng tiền chì mua mớ tôm tươi..." là một áng văn chương dân gian sâu sắc, thể hiện những chiêm nghiệm về giá trị của đồng tiền và cách sử dụng nó. T...

# Vũ trụ, con người và xã hội # Trào phúng, phê phán đả kích # đồng tiền # đảm đang

Ai ơi chớ lấy học trò

Dài lưng tốn vải ăn no lại nằm

Ngày thời cắp sách đi rong

Tối về lại giữ đèn chong một mình

Câu ca dao "Ai ơi chớ lấy học trò" là một lời khuyên dân gian sâu sắc, phản ánh cái nhìn thực tế về cuộc sống của người xưa. Nó mang đậm nét văn hóa và kinh ngh...

# Vũ trụ, con người và xã hội # Trào phúng, phê phán đả kích # học trò

Lòng em muốn lấy thợ sơn

Một mình một cỗ còn hơn thợ kèn

Lòng em muốn lấy thợ kèn

Đám trọng được bánh, đám hèn được xôi.

Câu ca dao "Lòng em muốn lấy thợ sơn / Một mình một cỗ còn hơn thợ kèn / Lòng em muốn lấy thợ kèn / Đám trọng được bánh, đám hèn được xôi" là một lời tỏ tình dí...

# Vũ trụ, con người và xã hội # Trào phúng, phê phán đả kích # thợ kèn # thợ sơn

Ngày nào trời nắng chang chang

Mẹ con kiếm củi, đốt than no lòng

Trời làm một trận mênh mông

Mẹ con nhịn đói nằm không ba ngày.

Bài ca dao mô tả cuộc sống lam lũ, vất vả của những người nông dân nghèo thời xưa, đặc biệt là hình ảnh mẹ con nương tựa vào nhau trong cảnh bần hàn. Câu ca dao...

# Quan hệ thiên nhiên # Lao động sản xuất # Than thân trách phận # nắng # đồi # mẹ con

Cấy lúa, lúa trổ ra năn

Kẻ trộm gặt mất, con ăn bằng gì?

Con ăn lộc sắn, lộc si

Con ăn bằng gì cho đến tháng năm?

Câu ca dao "Cấy lúa, lúa trổ ra năn..." là một lời than thở, oán trách về nỗi khổ của người nông dân trong xã hội cũ. Nó phản ánh thực trạng mất mùa, đói nghèo...

# Vũ trụ, con người và xã hội # Than thân trách phận # khoai mì # củ năn # lúa # đói no

Sông sâu biết bắc mấy cầu

Khi thương thì anh thương vội

Khi sầu anh để lại cho em

Câu ca dao "Sông sâu biết bắc mấy cầu / Khi thương thì anh thương vội / Khi sầu anh để lại cho em" là lời tỏ tình mộc mạc, chân thành trong kho tàng ca dao Việt...

# Tình yêu đôi lứa # Than thân trách phận # sông nước # câu cá # thương vội # để sầu

Sông dài được mấy đò ngang

Ai nhiều nhơn ngãi chỉ mang oán thù

Câu ca dao "Sông dài được mấy đò ngang, Ai nhiều nhơn ngãi chỉ mang oán thù" là một lời than thở đầy day dứt về lẽ đời, về những mối quan hệ phức tạp và thường...

# Vũ trụ, con người và xã hội # oán thù # nhân nghĩa # đò ngang # sông nước

Làm trai quyết chí tu thân

Công danh chớ vội, nợ nần chớ lo

Khi nên trời giúp công cho

Làm trai năm liệu, bảy lo mới hào

Trời sinh, trời chẳng phụ nào

Công danh gặp hội, anh hào ra tay

Trí khôn sắp để dạ này

Có công mài sắt, có ngày nên kim.

Đoạn ca dao trên là lời khuyên chí tình, chí nghĩa về lẽ sống làm trai, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tu dưỡng bản thân và kiên trì theo đuổi mục tiêu. Tác...

# Vũ trụ, con người và xã hội # làm trai # chí hướng # kiên nhẫn

Thân ai khổ như thân con rùa,

Xuống sông đội đá, lên chùa đội bia

Thân ai khổ như thân anh kia,

Ngày đi cuốc bãi, tối về nằm suông.

Hai câu ca dao "Thân ai khổ như thân con rùa, Xuống sông đội đá, lên chùa đội bia" và "Thân ai khổ như thân anh kia, Ngày đi cuốc bãi, tối về nằm suông" là nhữn...

# Khác # con rùa # cực khổ

Cây mắm cò quăm, cây sú cò queo

Thắt lưng cho chặt mà theo anh về

Ăn cơm với cá mòi he,

Lấy chồng Cẩm Phả, đun xe suốt đời.

Câu ca dao 'Cây mắm cò quăm, cây sú cò queo...' là một lời than thở về thân phận người phụ nữ lấy chồng làm nghề biển vất vả. Lời ca dao thể hiện nỗi buồn, sự c...

# Đấu tranh, phản kháng # Cẩm Phả # Quảng Ninh # cây mắm # cây sú # cá mòi

Thấy anh em cũng muốn theo

Em sợ anh nghèo, anh bán em đi

Lấy anh em biết ăn gì?

Lộc sắn thì chát, lộc si thì già

Lấy anh không cửa, không nhà

Không cha không mẹ, biết là cậy ai?

Đoạn ca dao này khắc họa tâm trạng băn khoăn, đắn đo của người con gái khi đứng trước lời cầu hôn của chàng trai. Lời từ chối không hẳn vì không có tình cảm mà...

# Tình yêu đôi lứa # Than thân trách phận # giàu nghèo # củ sắn # khoai mì # cây si

Khi đi cửa Hội còn không

Khi về cửa Hội đồn trong, điếm ngoài

Câu ca dao "Khi đi cửa Hội còn không, Khi về cửa Hội đồn trong, điếm ngoài" là một lời than thở đầy xót xa về sự suy đồi, tan nát của một gia đình hay một mối q...

# Lịch sử # Pháp thuộc # Nghệ An # Cửa Hội

Làm thì chẳng kém đàn ông

Thế mà kém gạo, kém công, kém tiền.

Câu ca dao "Làm thì chẳng kém đàn ông, thế mà kém gạo, kém công, kém tiền" phản ánh thân phận người phụ nữ trong xã hội phong kiến Việt Nam. Nó thể hiện sự bất...

# Trào phúng, phê phán đả kích # người phụ nữ

Lầm than khổ cực thế này,

Xúc than, cuốc đất suốt ngày lọ lem.

Hai câu ca dao "Lầm than khổ cực thế này, / Xúc than, cuốc đất suốt ngày lọ lem." khắc họa chân thực cuộc sống lầm than, vất vả của người lao động xưa. Lời ca g...

# Đấu tranh, phản kháng # cực khổ

Một ngày hai sáu đồng xu

Đi sương về mù, khổ lắm ai ơi!

Câu ca dao "Một ngày hai sáu đồng xu" là một minh chứng sinh động cho đời sống lao động và những gánh nặng mưu sinh của người dân Việt Nam xưa. Lời ca như tiếng...

# Than thân trách phận # cực khổ # thợ mỏ

May không chút nữa em lầm

Khoai lang khô xắt lát em tưởng nhân sâm bên Tàu

Câu ca dao "May không chút nữa em lầm / Khoai lang khô xắt lát em tưởng nhân sâm bên Tàu" là một nét vẽ dí dỏm về sự nhầm lẫn trong cuộc sống. Tác phẩm thể hiện...

# Trào phúng, phê phán đả kích # khoai lang # nhân sâm

Trăng bao nhiêu tuổi trăng tròn

Người bao nhiêu tuổi hãy còn đương xinh

Tai nghe lời nói hữu tình

Chim lồng khôn lẽ cất mình lên cao.

Câu ca dao "Trăng bao nhiêu tuổi trăng tròn..." là một lời than thở, tâm sự về kiếp người, đặc biệt là thân phận người phụ nữ trong xã hội xưa. Lời thơ mộc mạc...

# Tình yêu đôi lứa # chim lồng # trăng # người

Tôi xa mình hổng chết cũng đau

Thuốc bạc trăm không mạnh, mặt nhìn nhau mạnh liền

Câu ca dao "Tôi xa mình hổng chết cũng đau / Thuốc bạc trăm không mạnh, mặt nhìn nhau mạnh liền" là một lời ca giàu tính triết lý về sức mạnh của tình cảm và sự...

# Tình yêu đôi lứa

Trăng lên khỏi núi sáng ngời

Em về em nhớ những lời anh phân.

Câu ca dao "Trăng lên khỏi núi sáng ngời / Em về em nhớ những lời anh phân" là một nét đẹp trong kho tàng ca dao dân ca Việt Nam. Bài ca dao thể hiện tình cảm l...

# Tình yêu đôi lứa # trăng # anh # em # nghe lời

Trầu cay mà cuống không cay

Trách người bạn cũ, thẹn thay với người

Câu ca dao "Trầu cay mà cuống không cay / Trách người bạn cũ, thẹn thay với người" là một lời than thở đầy tâm trạng trong kho tàng ca dao Việt Nam. Lời ca dao...

# Vũ trụ, con người và xã hội # trầu cau # bạn cũ

Thương em nên mới đi đêm

Té xuống bờ ruộng đất mềm hổng đau

May đất mềm nên mới hổng đau

Phải mà đất cứng ắt xa nhau phen này

Câu ca dao "Thương em nên mới đi đêm" là một lời tỏ tình mộc mạc, chân thành trong kho tàng văn học dân gian Việt Nam. Lời ca dao thể hiện tình yêu đôi lứa gắn...