Ca dao dân ca

Thể loại văn học dân gian Việt Nam: Ca dao dân ca.

Người Việt Nam phải lấy thuốc lào làm quốc tuý

Còn thú vị nào hơn thú vị yên vân!

Từ vua, quan, đến hạng bình dân,

Ai là chẳng bạn thân với điếu

Từ ông thừa, trở lên cụ thiếu,

Đi ngoài đường, phi điếu bất thành quan.

Ngồi công đường, vin xe trúc nghênh ngang,

Hút mồi thuốc, óc nhà quan thêm sáng suốt.

Nhà thi sĩ gọt câu văn cho chuốt,

Tất phải nhờ điếu thuốc gọi hồn thơ.

Lại những khi óc mỏi, mắt mờ,

Nhờ điếu thuốc mới có cơ tỉnh tớm

Dân thuyền thợ thức khuya, dậy sớm,

Phải cần dùng điếu đóm làm vui.

Khi nhọc nhằn lau trán đẫm mồ hôi,

Vớ lấy điếu, kéo một hơi thời cũng khoái.

Dân cày cấy mưa dầm, nắng dãi,

Bạn tâm giao với cái điếu cày.

Lúc nghỉ ngơi, ngồi dưới bóng cây,

Rít mồi thuốc, say ngây say ngất.

Rồi ngả lưng trên đám cỏ tươi xanh ngắt,

Dễ thiu thiu một giấc êm đềm.

Bạn nhà binh canh gác thâu đêm,

Nhờ điếu thuốc mới khỏi lim dim ngủ gật.

Nội các thức say sưa nghiện ngập,

Ngẫm mà coi, thú nhất thuốc lào.

Nghiện thuốc lào là cái nghiện thanh tao,

Chẳng hại tiền của, mà chẳng hao sĩ diện.

Chốn phòng khách, anh em khi hội kiến,

Có thuốc lào câu chuyện mới thêm duyên.

Khi lòng ta tư lự không yên,

Hút mồi thuốc cũng giải phiền đôi chút.

Nghe tiếng điếu kêu giòn, nhìn khói bay nghi ngút,

Nỗi lo buồn theo khói vút thăng thiên.

Cái điếu cùng ta là bạn chí hiền,

Từ thiên cổ tơ duyên chặt kết.

Cũng có kẻ muốn dứt tình khăng khít,

Vùi điếu đi cho hết đa mang.

Nhưng nỗi nhớ nhung bứt rứt tấm gan vàng,

Chút nghĩa cũ lại đa mang chi tận tuỵ.

Cho nên bảo điếu thuốc lào là quốc tuý,

Thật là lời chí lý không ngoa.

Thuốc lào, ta hút điếu ta,

Điếu ta thọ với sơn hà muôn năm…

Tác phẩm "Người Việt Nam phải lấy thuốc lào làm quốc túy" là một bài ca dao độc đáo, ca ngợi thú vui tao nhã và sự gắn bó mật thiết của thuốc lào với đời sống n...

Lồn em lồn bạc lồn vàng

Thương cho lồn chị, lồn gang lồn đồng

Lồn em ấp phượng ấp rồng

Thương cho lồn chị ngồi không ngáp ruồi

Lồn em kẻ ngược người xuôi

Tủi thay lồn chị à ơi một mình

Một đêm em bán chữ tình

Hơn mười đời chị chữ trinh để thờ

Tác phẩm dân ca này là một bài ca dao thể hiện nỗi lòng của người phụ nữ, có lẽ là chị em hoặc những người phụ nữ có hoàn cảnh khác nhau trong xã hội. Câu ca da...

Ai biết nước sông Lam răng là trong, là đục

Thì mới biết sống cuộc đời răng là nhục, là vinh.

Thuyền em lên thác xuống ghềnh

Nước non là nghĩa, là tình ai ơi.

Câu ca dao "Ai biết nước sông Lam răng là trong, là đục" là một áng văn học dân gian sâu sắc, phản ánh cái nhìn tinh tế của người xưa về cuộc đời. Bài ca này th...

Đồn rằng Án Đổ lắm chè

Tống Sơn lắm mía, chợ Nghè lắm khoai.

Bánh đúc chợ Go

Chè xanh làng Núi

Tằm tơ làng Hồng

Làng Vạc trồng bông buôn bông

Cổ Đô dệt lụa, Trà Đông đúc nồi.

Câu ca dao "Đồn rằng Án Đổ lắm chè..." là một lời giới thiệu độc đáo về các sản vật và nghề thủ công truyền thống của nhiều vùng quê Việt Nam. Tác phẩm khắc họa...

Anh muốn trông, anh lên Ba Dội anh trông,

Một Dội anh ngồi, hai Dội anh trông.

Trống thu không ba hồi điểm chỉ,

Anh ngồi anh nghĩ, thở ngắn, than dài.

Trúc nhớ mai, thuyền quyên nhớ khách,

Quan nhớ ngựa bạch, bóng lại nhớ câu

Anh nhớ em đây biết bao giờ được,

Đạo vợ chồng chẳng trước thời sau,

Trăm năm xin chớ quên nhau.

Câu ca dao trên là tiếng lòng của người chinh phụ hay người ở nơi xa mong ngóng người yêu, người chồng của mình. Bài ca thể hiện nỗi nhớ da diết, khắc khoải và...

Lưỡi người ta vốn không xương

Nên cơ đắc thất cũng thường từ đây

Lòng người ta lúc vơi đầy

Chớ rằng kết ngãi bao ngày nặng sâu

Cha con còn phải xa nhau

Vợ chồng chia ngả trước sau dứt tình

Đất trời bao sự bất bình

Chắc ai giữ trọn lòng thành với ai

Đoạn ca dao "Lưỡi người ta vốn không xương..." là lời than thở, suy ngẫm về lẽ đời và bản chất con người. Lời ca dao thể hiện sự chua xót, day dứt trước những b...