Ca dao dân ca

Thể loại văn học dân gian Việt Nam: Ca dao dân ca.

Trai ba mươi tuổi đang xoan

Gái ba mươi tuổi còn toàn nữ nhi

Bốn mươi tuổi chưa đến thì

Năm mươi chửa đến, đã vội chi lấy chồng

Sáu mươi vác cuốc ra đồng

Hỏi ông Tơ, bà Nguyệt đã lấy chồng được chưa

Câu ca dao "Trai ba mươi tuổi đang xoan..." là lời nhắn nhủ về thời điểm kết hôn hợp lý, đặc biệt đề cao vai trò và sự chín chắn của người phụ nữ trong hôn nhân...

Trời mưa bong bóng phập phồng

Mẹ đi lấy chồng con ở với ai?

Chẳng thà ăn sắn ăn khoai

Không ở dượng ghẻ om tai láng giềng

Câu ca dao "Trời mưa bong bóng phập phồng" là lời than thân, oán trách đầy day dứt của người con bất hạnh. Nó phản ánh nỗi đau khổ, sự tủi nhục khi mẹ đi bước n...

– Chữ rằng “Thiên võng khôi khôi

Sơ nhi bất lậu” lưới trời bủa giăng

Xa xôi chưa kịp nói năng

Từ qua đến bậu như trăng xế chiều

Thân em như tấm lụa điều

Phất phơ trước chợ nhiều điều đáng thương

Dốc lòng trồng cửu lý hương

Ba năm hai lá, người thương giã đầu …

Đoạn ca dao "Chữ rằng "Thiên võng khôi khôi... người thương giã đầu"" là lời than thân quen thuộc trong kho tàng dân ca Việt Nam. Tác phẩm khắc họa nỗi lòng của...

Con cá đối nằm trên cối đá

Con mèo đuôi cụt nằm mút đuôi kèo

Anh mà đối đặng dẫu nghèo em cũng ưng

– Con chim mỏ kiến đậu trên miếng cỏ

Con chim vàng lông đáp tại vồng lang

Anh đà đối đặng, vậy nàng tính sao?

Câu ca dao "Con cá đối nằm trên cối đá, con mèo đuôi cụt nằm mút đuôi kèo" là lời tỏ tình của chàng trai. Lời đáp "Anh mà đối đặng dẫu nghèo em cũng ưng" thể hi...

Con cá nục gai bằng hai con cá nục vọng

Vợ chồng nghĩa trọng, nhân ngãi tình thâm

Xa nhau muôn dặm cũng tầm

Gặp nhau hớn hở tay cầm lời trao

Ơn cha nghĩa mẹ cao dày

Tình chồng nghĩa vợ thảo ngay trọn đời

Bài ca dao là lời ca ngợi tình nghĩa vợ chồng sâu sắc, ví von tình cảm ấy qua hình ảnh con cá và lời nhắn nhủ về chữ hiếu, chữ tình. Tác phẩm thể hiện khát vọng...

Em thương anh một chút mẹ già

Thương anh một chút anh là đàn ông

Lấy ai lo lắng việc đồng

Lấy ai lo liệu việc trong cửa nhà

Hay là anh lấy quách ta

Để ta nuôi đỡ mẹ già cho anh

Mẹ già là mẹ già anh

Em nay dâu mới cơm canh chưa tường

Ví bằng anh có lòng thương

Thời anh che chở mọi đường cho em

Đoạn ca dao thể hiện lời tỏ tình đầy chân thành và khéo léo của cô gái với chàng trai. Qua lời ca, ta thấy được vẻ đẹp trong tâm hồn, tấm lòng hiếu thảo và sự đ...

Chém cha tục lệ bất công

Lấy vợ, lấy chồng thì ở mẹ cha

Người con chẳng dám nói ra

Cha mẹ ép gả thật là khổ đau

Người giàu thì lại lấy giàu

Chúng ta khổ cực có đâu dám vời

Nào là lễ lạt khắp nơi

Tuần kia, tiết nọ nhờ người nói năng

Nào là tiền chục bạc trăm

Cỗ bàn ăn uống ì ầm đôi bên

Thắp hương mặc cả số tiền

Hoặc nhiều hoặc ít phải liền đủ ngay

Làm cho người rể đắng cay

Nhờ người khất hộ chịu thay mới đành

Tác phẩm "Chém cha tục lệ bất công" là một bài ca dao dân ca phản ánh sâu sắc những bất cập trong hủ tục hôn nhân xưa. Bài ca dao thể hiện nỗi lòng của người dâ...

Một đàn cò trắng bay qua

Biết mặt mà chẳng biết nhà làm quen

Nhà chàng được mấy anh em

Cho tôi biết tuổi biết tên tôi chào

Mẹ thầy là người làm sao

Tôi trông thấy mặt tôi chào cho mau

Miệng thời chào mẹ đi đâu

Tay thời mở túi đưa trầu mẹ ăn

Tôi ra Tấn mới gặp Tần

Đôi ta hồ dễ mấy lần gặp nhau

Đâu người đón trước ngăn sau

Thì ta cũng nói với nhau một lời

Đây là một bài ca dao thể hiện khát vọng tìm hiểu và kết bạn chân thành. Lời ca mang âm hưởng của những cuộc gặp gỡ tình cờ nhưng đầy ý nghĩa trong cuộc sống.

– Một trăm thứ dầu, dầu chi không ai thắp?

Một trăm thứ bắp, bắp chi chẳng ai rang?

Một trăm thứ than, than chi không ai quạt?

Một trăm thứ bạc, bạc chi bán chẳng ai mua?

Trai nam nhi anh đối đặng, gái bốn mùa xin theo

– Một trăm thứ dầu, dầu xoa không ai thắp

Một trăm thứ bắp, bắp chuối chẳng ai rang

Một trăm thứ than, than thân không ai quạt

Một trăm thứ bạc, bạc tình bán chẳng ai mua

Trai nam nhi anh đối đặng, gái bốn mùa tính sao?

Đoạn đối đáp giao duyên này là một ví dụ điển hình của ca dao Việt Nam, thể hiện tài ứng đối nhanh nhạy và sự sâu sắc trong tình cảm. Câu ca thể hiện khát vọng...