Ca dao dân ca

Thể loại văn học dân gian Việt Nam: Ca dao dân ca.

Cách nhau một giậu cúc tần

Em là hàng xóm rất gần nhà tôi

Lĩnh Bưởi đem bán chợ Nhồi

Tan buổi chợ ấy, tôi ngồi bên em

Miếng trầu cánh phượng đã têm

Trao em để đỏ xinh thêm môi người

Thế rồi cách trở xa xôi

Bên kia bờ giậu ai ngồi đợi tôi?

Tác phẩm ca dao này miêu tả tình yêu đôi lứa trong sáng, nảy nở nơi thôn dã, nơi con người sống gần gũi với thiên nhiên và có những nét đẹp văn hóa truyền thống...

Ao làng Yên Thái xanh trong

Em về bên ấy theo chồng hôm qua

Em ơi trầu héo, cau già

Hình anh lẻ bóng, nếp nhà rêu phong

Người xưa giờ đã sang sông

Trăng xưa đã khuyết, vườn không bóng người

Câu ca dao về ao làng Yên Thái là một lời than thở về sự thay đổi của thời gian và thân phận người phụ nữ. Tác phẩm khắc họa nỗi buồn ly biệt, sự cô đơn và niềm...

Làng Láng có nghề trồng rau

Nhà anh có cả sân sau, ngõ ngoài

Em ơi ngày một, ngày hai

Mẹ anh đã tính mang vài buồng cau

Trầu tươi, lá đẹp, đủ đầu

Sắm sanh đủ lễ qua cầu đón em

Câu ca dao "Làng Láng có nghề trồng rau" là một bức tranh sinh động về cuộc sống nông thôn Việt Nam, thể hiện ước mong về một hôn nhân đẹp và sự hòa hợp giữa ha...

Ai ơi đứng lại mà trông

Kìa vạc nấu dó, kìa sông đãi bìa

Kìa giấy Yên Thái như kia

Giếng sâu chín trượng nước thì trong xanh

Đầu chợ Bưởi có điếm cầm canh

Người đi kẻ lại như tranh họa đồ

Cổng chợ có miếu thờ vua

Đường cái chính xứ lên chùa Thiên Niên

Chùa Thiên Niên có cây vọng cách

Chùa Bà Sách có cây đa lông

Cổng làng Đông có cây khế ngọt

Con gái Kẻ Cót thì đi buôn xề

Con trai làng Nghè dệt cửi kéo hoa

An Phú nấu kẹo mạch nha

Làng Vòng làm cốm để mà tiến vua.

Họ Lại làm giấy sắc vua

Làng Láng mở hội kéo cờ hùng ghê.

Tác phẩm "Ai ơi đứng lại mà trông" là một bài ca dao dân ca tiêu biểu, giới thiệu về cảnh quan và đời sống sinh hoạt phong phú của vùng đất Kẻ Bưởi (Hà Nội xưa)...

– Gặp mặt em lúc đêm thanh trăng tỏ

Hát hò chơi cho rõ nhân tình

Phòng loan thục nữ một mình

Hay là đã kết duyên tình cùng ai?

– Vẳng nghe ai hát, lòng em bát ngát thêm phiền,

Cô phòng còn giữ dạ thuyền quyên

Chờ người nhơn nghĩa, em nguyền trao thân

Đoạn ca dao than thân trách phận này khắc họa tâm trạng cô đơn, mong chờ tình yêu của người phụ nữ trong xã hội xưa. Lời hát vang lên trong đêm khuya tĩnh lặng,...

Bạc tình chi lắm hỡi chim

Bỏ nhành lê khô héo đi tìm nhành xanh

Bạn ham nơi kẻ dỗ người dành

Cho nên bạn lại bỏ đành duyên ta

Cầm dao cắt đứt ruột ra

Ruột đau cho mấy không bằng xa nghĩa chàng!

Câu ca dao "Bạc tình chi lắm hỡi chim" là lời than thở đầy xót xa của người phụ nữ khi bị người yêu phụ bạc. Tác phẩm thể hiện tâm trạng bi thương, nỗi đau khi...

Dò chân ra bãi cát dài

Nỡ nào liễu bỏ nhành mai héo sầu

Anh thương em vì bởi miếng trầu

Ông Tơ bà Nguyệt ngồi rồi ước mơ

Giàu sang phú quý, ba bốn bặc giường thờ

Màn the gấm phủ thao rời điểm trang

Bây giờ than thiệt với chàng

Bần mà gặp phú luận bàn làm sao

Đoạn ca dao này là lời than thở, tâm sự của người phụ nữ nghèo khi đối diện với cuộc hôn nhân không môn đăng hộ đối. Nó phản ánh một khía cạnh của quan niệm hôn...

Em trải chiếc chiếu ra

Em ngồi một góc, anh ngồi một góc

Thiếp khóc chàng than

Anh xa em vì bởi thế gian

Cho nên nước mắt nhỏ tràn năm canh

Giậm chân kêu thấu trời vàng

Kêu anh trở lại nhìn nàng thuở xưa

Mai mưa, trưa nắng, chiều xâm

Em là thục nữ có tâm đợi chờ

Khi vui chén rượu con cờ

Khi buồn hoa nở còn chờ trăng thanh

Chiều rày em mới xa anh

Trăm hoa cùng héo, chín mười nhành cùng khô

Cơm ăn chẳng được chỉ nước hồ dưỡng thân

Dang tay anh dứt Châu Trần

Ai xa cho biết, ai gần cho hay

Tác phẩm "Em trải chiếc chiếu ra" là một khúc ca dao trữ tình sâu lắng, thể hiện nỗi lòng khắc khoải của người phụ nữ khi phải chia xa người yêu. Lời ca như tiế...

Ngày ngày ăn bát cơm rang

Ăn con tép mại dạ càng long đong

Chim sầu cất cánh bay rông

Em nhớ nhân ngãi dốc lòng ra đi

Chàng đừng trách em ăn ở bất nghì

Cha cầm mẹ giữ chẳng đi được nào

Chàng đi vực thẳm non cao

Em mong tìm vào đến núi Tản Viên

Bao giờ lở núi Tản Viên

Cạn sông Tô Lịch thiếp mới quên lời chàng

Đoạn ca dao than thân trách phận, thể hiện tâm trạng day dứt, nhớ thương của người con gái. Lời ca như một lời giãi bày chân thành trước người yêu về hoàn cảnh...

Nước giữa dòng khi trong, khi đục

Người ở đời khi nhục khi vinh

Anh thấy em ít nói hiền lành

Anh mừng thầm trong bụng, muốn chung tình với em

Câu ca dao "Nước giữa dòng khi trong, khi đục" thể hiện sự biến đổi khôn lường của hoàn cảnh và số phận con người. Nó là lời chiêm nghiệm sâu sắc về cuộc đời, t...